Blog

Mensen met obesitas geen slappelingen
Vandaag, 4 maart, is het Wereld Obesitas dag las ik in het AD van vanmorgen. Het artikel beschrijft het gewichtsverlies van Liesbeth Timmerman van 120 kg naar 60 kg met behulp van een maagverkleining. Oeps, dacht ik, een heftige operatie.

Benieuwd naar de rest stortte ik mij in het 2 pagina’s grote artikel waarin Mireille Serlie, internist bij het Amsterdamse UMC, was geïnterviewd.

Haar oproep en Obesitas chirurgen en wetenschappers vandaag: Oordeel niet te snel over de wilskracht van mensen met overgewicht
Oke, daar ben ik het helemaal mee eens. Maar haar uitspraak of het brein van dikke mensen er daadwerkelijk anders uitziet en onbewust om mééŕ en méér eten vraagt, daar zet ik toch mijn vraagtekens bij en ik zal je zeggen waarom.

Ongeveer 50% van de volwassen Nederlanders is op dit moment  te zwaar
Volgens het artikel is dit vaak het gevolg van te veel eten en te weinig bewegen, van jongs af aan. Maar over welk jaartal praten we hier nou eigenlijk, met andere woorden hoe lang geleden zijn we massaal te zwaar geworden, wanneer is ‘van jongs af aan’ begonnen? Vanaf wanneer is ons brein om méér en méér eten gaan vragen? Was hier zo’n pakweg 100 jaar geleden ook al sprake van, was er toen ook al massaal overgewicht?

Overgewicht is ontstaan met de introductie van het Low Fat Diet De hypothese dat verzadigd vet de oorzaak zou zijn van de explosieve stijging van het aantal patiënten met hartziekten stamt uit onderzoek uit de jaren ‘50 van de vorige eeuw van Amerikaans wetenschapper Ancel Benjamin Keys, bioloog en patholoog. 

Nina Teicholz, Amerikaans wetenschappelijk onderzoeks journalist, beschrijft  in haar boek The Big Fat Surprise, hoe zij ontdekte dat Keys tegen een jaarlijkse vergoeding van $200.000 van de  National Health Service en gesponsord door Proctor & Gamble, gefraudeerd heeft met de resultaten van zijn onderzoek, het onderzoek dat was gestuurd op een vooraf bepaald resultaat: het eten van verzadigd vet zou de oorzaak zijn van het toenemende aantal hartziekten. Dat Keys zeer selectief te werk is gegaan met het kiezen van zijn onderzoeksgroepen is geen geheim (meer), maar desondanks is ons voedingspatroon sindsdien rigoreus veranderd. 

Aanpassing richtlijnen Gezonde Voeding
In Amerika verschenen de Dietary Guidelines die vervolgens werden overgenomen door andere landen, waaronder Nederland. 

We kennen allemaal de voedselpiramide met aanbevelingen voor grote hoeveelheden zetmelen/graanproducten (lees bewerkte koolhydraten) en bovenin de piramide nog een klein puntje voor vlees en vetten. En laat dat nou precies het startmoment zijn van het groeiende probleem overgewicht.

Voedingsmiddelenindustrie verdient miljarden met deze richtlijnen
Het waren Keys’aanbevelingen die ervoor zorgde, dat de Voedingsmiddelenindustrie producten ging maken en bewerken met toevoegingen en suikers die niet goed zijn voor ons lijf, maar wel minder gezonde vetten bevatten.

Calorieën tellen
Toen vervolgens jij en ik te zwaar werden van deze manier van eten gingen we met z’n allen calorieën tellen. Als ik je nu vertel dat 1 gr vet 9 kcal bevat en 1 gr koolhydraten 4 kcal, dan snap je dat we massaal overstapten naar low fat/light producten van de Voedingsmiddelenindustrie. Daar zouden we van afvallen. En ja dat klopt, tijdelijk, maar een gram vet doet iets heel anders in je lichaam dan een gram koolhydraten, het laatste zorgt namelijk voor constante honger en dat betekent steeds maar weer eten.

Low Fat verzadigt niet en van Light producten krijg je honger
Terug naar het AD artikel benoemt Liesbeth ook dit probleem, nl. dat zij na een bord eten nog steeds honger had en nog een bord eten wilde, waardoor ze steeds zwaarder werd.  En dat is precies wat er gebeurt als je gezonde vetten gaat mijden. Het eten van suikers en zetmelen zorgt voor enorme schommelingen van je bloedsuikerspiegel, waardoor je lichaam (teveel) insuline aanmaakt, je bloedsuikerspiegel (teveel) daalt en vervolgens je weer honger krijgt.

Vraagt het brein van dikke mensen om méér en méér eten?
Ik ben ervan overtuigd dat je lichaam om meer eten vraagt wanneer je het niet voedt met verzadigende voedingsmiddelen, oftewel dat wat de aarde ons sinds de oertijd al geeft, oftewel groenten en fruit, dierlijke en plantaardige eiwitten en gezonde vetten, inclusief vlees. Natuurlijk kunnen we onze vleesconsumptie minderen in het kader van dierenwelzijn, maar laten we ons dan vooral richten op hun leefomstandigheden. 

Heb ik je kunnen overtuigen? Zo niet, dan kan ik je aanraden op Netflix naar That Sugar Film te kijken, er gaat een wereld voor je open!

Zelf heb ik Nina Teicholz (rechts) ontmoet tijdens het grote US Low Carb congres in Denver (2019), een inspirerende dame die zich hard maakt voor het aanpassen van de US Dietary Guidelines.